Policjanci w służbie historii Oliwia Uznańska - Konkurs Policjanci w służbie historii - edycja II -

Policjanci w służbie historii Konkurs dla uczniów „klas policyjnych”

Nawigacja

Konkurs Policjanci w służbie historii - edycja II

Teresa Bryg


Nazwa szkoły
XVI LO im. Armii Krajowej

Dane zespołu

Nauczyciel – Opiekun - imię i nazwisko
Teresa Bryg

Pierwszy uczeń

Uczeń 1 – imię i nazwisko
Oliwia Uznańska

Drugi uczeń

Uczeń 2 – imię i nazwisko
Wiktoria Tomala

Trzeci uczeń

Uczeń 3 – imię i nazwisko
Aleksandra Zając

Miejsce pamięci

Nazwa miejsca
Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Tarnowie
Lokalizacja
Tablica poświęcona zamordowanym w Twerze policjantom II RP

Więcej
Dokładny opis miejsca

Tarnów
Symboliczna tablica poświęcona zamordowanym w Twerze policjantom II RP, zatem także naszemu bohaterowi- Tomaszowi Bożkowi, znajduje się w prawej nawie kościoła p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Tarnowie. Została ona ufundowana w 2002 r. przez Rodzinę Policyjną 1939 R., jak głosi napis – „poświęcona najbliższym”. W jej górnej części znajduje się wizerunek Matki Boskiej Katyńskiej, obok niej słowa „MATKO BOŻA PRZYGARNIJ ICH DO SERCA W NIEBIESKIEJ OJCZYŹNIE”. Nieco niżej widnieje napis „PAMIĘCI POLICJANTÓW II RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ ZAMORDOWANYCH PRZEZ NKWD NA TERENIE ROSJI SOWIECKIEJ W 1940 R. ODDALI ŻYCIE ZA OJCZYZNĘ OSTASZKÓW, TWER, MIEDNOJE”. Na tablicy umieszczono w małych, prostokątnych wypustach- szkatułkach cząstkę muru z miejsca kaźni w Twerze, ziemię i guziki z dołów śmierci w Miednoje. Na tablicy została w sposób symboliczny zapisana historia policjantów- najpierw Ostaszków, czyli więzienie, później Twer- miejsce śmierci, aż do Miednoje- miejsca pochówku. Tablicę można oglądać w godzinach otwarcia kościoła, czyli w każdy dzień. W niedziele i święta od godziny 5.30 do 20.00, w dni powszednie od godziny 6.00 do 18.30. W trakcie trwania nabożeństw można obejrzeć tablicę, nie należy jednak przeszkadzać w modlitwie, zakłócając ją.
Katowice
20 kwietnia 2018 r. miałyśmy okazję zobaczyć drugie, symboliczne miejsce pamięci poświęcone policjantom II RP, w tym również Tomaszowi Bożkowi- Grób Policjanta Polskiego. Do Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach udałyśmy się dzięki zaproszeniu Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 roku, w osobie pani Grażyny Barnaś-Koniecznej. Odbywały się tam uroczystości z okazji 78. Rocznicy Zbrodni Katyńskiej połączone z konferencją naukową z okazji 100. Rocznicy Odzyskania przez Polskę Niepodległości. Dla nas wyjątkowym momentem były przede wszystkim uroczystości przy Grobie Policjanta Polskiego, a także chwila, kiedy wśród tablic upamiętniających zamordowanych w 1940 r. przez NKWD szukałyśmy naszego bohatera. Jest to miejsce pamięci szczególne, ponieważ nawiązuje do Cmentarza Wojennego w Miednoje- przypomina go wysoki krzyż i brzozy. W grobie złożono ekshumowane w Miednoje szczątki nieznanego policjanta. Na symbolicznej płycie widnieje napis: GRÓB POLICJANTA POLSKIEGO oraz znajduje się na niej odlana z brązu czapka z numerem 1399.

Zdjęcia
Zdjęcia miejsca 1 Zdjęcia miejsca 2 Zdjęcia miejsca 3

Żywa lekcja historii

Opis przeprowadzonej żywej lekcji historii

Nasza "żywa lekcja historii" składała się z dwóch części.
I część była przeznaczona dla uczniów szkół gimnazjalnych odwiedzających naszą szkołę podczas Dni Otwartych 11 i 12 kwietnia 2018 r. Uczniowie, którzy odwiedzili naszą szkołę, wędrowali po niej. Poznając poszczególne sale lekcyjne, w towarzystwie przewodnika, wyszukiwali ukryte w salach białe koperty z informacjami na temat Tomasza Bożka. Kopert było 15, a w każdej z nich fragment wspomnień córki Tomasza Bożka na temat swojego ojca. Po skończonej wędrówce, tej dosłownej- po szkole, i tej symbolicznej- śladami naszego bohatera, uczniowie poznali "Człowieka w drodze", czyli Tomasza Bożka. Część uczniów odważyła się sprawdzić zapamiętane informacje, odpowiadając na pytania związane z postacią policjanta. Uczniów, którzy odczytali zawartość wszystkich 15 kopert było 40- stu, tych, którzy sprawdzili swoją wiedzę było 20-stu.
II część była przeznaczona dla uczniów naszej szkoły, czyli XVI LO im. Armii Krajowej. Było to spotkanie z wnuczką pana Tomasza Bożka, Grażyną Barnaś-Konieczną. Odbyło się ono 30.04.2018 r., wzięło w nim udział około 100 uczniów. Pani Grażyna Barnaś- Konieczna w bardzo interesujący sposób przedstawiła sylwetkę swojego dziadka, wprowadzając także liczne dygresje dotyczące historii, szczególnie związanej z wydarzeniami z Ostaszkowem, Twerem i Miednoje. Uczniowie z wielkim zainteresowaniem wysłuchali historii o panu Tomaszu, a następnie obejrzeli film na jego temat, który został stworzony przez nas w ramach konkursu „Policjanci w służbie historii”.

Zdjęcia
Zdjęcie 1 Zdjęcie 2 Zdjęcie 3 Zdjęcie 4 Zdjęcie 5
Pliki

Sylwetka policjanta

Imię i nazwisko policjanta
Tomasz Bożek
Lata życia
1895 r.- 1940 r.
Opis postaci

Tomasz Bożek urodził się w 1895 roku w Grobli, w powiecie bocheńskim. Był synem Pawła i Marii. Kiedy wybuchła I wojna światowa 30. 09. 1914 r. został wcielony do 13 p. p austriackiej. W wyniku toczących się walk w obronie Lwowa i wschodnich rubieży z Rosją 1.03.1915 r. został wzięty do niewoli. Jako jeniec rozpoczął tułaczkę po obozach rozrzuconych na Syberii. Razem z towarzyszami niedoli przez trzy lata cierpiał głód, poniewierkę. Po zawieszeniu broni 18.12.1918 r. został zwolniony i niemalże cudem powrócił w rodzinne strony. Pan Tomasz Bożek niechętnie wracał wspomnieniami do czasów niewoli, zawsze jednak powtarzał, że nigdy nie chciałby się tam znaleźć po raz drugi. Koniec I wojny światowej przyniósł Ojczyźnie niepodległość. Naczelnik Józef Piłsudski zwrócił się do powracających żołnierzy z apelem o pomoc przy kontynuacji utrwalania niepodległości. Marszałek organizował Policję Polską II RP częściowo z powracających z wojny legionistów, jeńców wojennych, ochotników. Tomasz Bożek odpowiedział na ten apel i został skierowany na szkolenie do Szkoły Policyjnej w Żyrardowie, po ukończeniu której jego pierwszym przydziałem był posterunek policji w Krzemieńcu. Duży okręg, wiele grasujących band, koniokradów napadających na dwory, słabe środki transportu (rower lub koń) czyniły tę służbę trudną i niebezpieczną. W czasie pełnienia tej służby Tomasz Bożek poznaje swoją żonę Józefę, pochodzącą również z Grobli koło Bochni. Po dopełnieniu formalności i przedstawieniu władzom zwierzchnim świadectw o pochodzeniu, zdrowiu i moralności uzyskał pozwolenie na ślub z Józefą, z domu Madej. Po trzech latach służby na Kresach wrócił bliżej rodzinnych stron, do Wietrzychowic, koło Tarnowa. Tam rodzina zamieszkała w mieszkaniu na posterunku, tam też na świat przyszło ich pierwsze dziecko, córka Józefa. Tomasz Bożek cieszył się dużym szacunkiem wśród ludzi ubogich i doświadczonych przez los. Córka po latach wspominała, jak jej mama żartowała, że „jego każdy może naciągnąć na pożyczkę i wsparcie”. On jednak nie zmieniał postępowania, zawsze ripostował, że sam kiedyś doznał wielu cierpień i upokorzeń na Syberii, dlatego teraz, jeśli może, pomaga innym. Kolejnym miejscem pracy Tomasza Bożka był Tarnów Rzędzin. W tym czasie rodzina przeniosła się do podtarnowskiej wioski do Skrzyszowa, gdzie w 1932 roku urodził się syn Tomasza Bożka Marian. W 1935 roku Tomasz Bożek został przeniesiony do Ryglic i mianowany zastępcą komendanta. Szczęśliwe życie rodzinne, niełatwa służba trwały do 3. 09. 1939 roku. Wtedy to został on wysłany na wschodnie ziemie Polski, aby pomagać ludności cywilnej w ewakuacji. Po bardzo wzruszającym pożegnaniu, razem z innymi służbami wyjechał na Wschód. Jeszcze w czasie wojny jeden z jego kolegów, któremu udało się wrócić, wspominał, że widział Tomasza Bożka na moście w Zamościu, w mundurze, gdzie pomagał uciekinierom. Potem słuch o nim zaginął. Jak się później okazało Tomasz Bożek zginął tragicznie jako więzień obozu w Ostaszkowie od strzału w tył głowy w katowni NKWD w Twerze, w kwietniu 1940 roku. Pochowany został w zbiorowym dole śmierci w Miednoje.

Wykorzystane źródła

1.Zapisane wspomnienia córki Tomasza Bożka Józefy Madejskiej.
2.Zdjęcie Tomasza Bożka udostępnione przez wnuczkę Tomasza Bożka Grażynę Barnaś- Konieczną oraz świadectwo potwierdzające ukończenie 6-tygodniowej szkoły posterunkowych.
3.Zdjęcia własne.
4.Muzyka:Camtasia.

do góry