Konkurs Policjanci w służbie historii - edycja VII

Agnieszka Zaworska


Pełna nazwa szkoły
Zespół Szkół Ponadpodstawowych nr 2 w Jarocinie im. E. Kwiatkowskiego
63-200
Jarocin
wielkopolskie

Dane zespołu

Nauczyciel – Opiekun - imię i nazwisko
Agnieszka Zaworska

Pierwszy uczeń

Uczeń 1 – imię i nazwisko
Anna Podlarz

Drugi uczeń

Uczeń 2 – imię i nazwisko
Julia Nowak

Trzeci uczeń

Uczeń 3 – imię i nazwisko
-

Sylwetka policjanta

Imię i nazwisko policjanta
Wincenty Świgoń
Lata życia
1907-1940
Opis postaci
Świgoń Wincenty funkcjonariusz Policji Państwowej, syn, mąż i ojciec maleńkiej Marysi.

Wincenty Świgoń na świat przyszedł 15 marca 1907 r. w niewielkiej wiosce Osiek w powiecie jarocińskim. Był synem Mateusza i Marcjanny z domu Kaczmarek. Wincenty pochodził z rodziny wielodzietnej. Miał sześcioro rodzeństwa: siostry Helenę i Katarzynę oraz braci Franciszka, Władysława, Antoniego i Stefana.
Dzieci Świgoniów uczęszczały do miejscowej szkoły powszechnej. Wincenty ukończył w niej 8 klas, a naukę szkolną pobierał w latach 1913 -1921.
Po ukończeniu szkoły młody mężczyzna skierowany został do odbycia obowiązkowej służby wojskowej. Pełnił ją jako saper w 3 kompanii 7 Batalionu Saperów w Poznaniu. Z wojska „wyszedł” w stopniu kaprala.
Wincenty Świgoń był także członkiem Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, które funkcjonowało w pobliskiej Stęgoszy (pow. jarociński). Wysportowany i postawny mężczyzna postanowił związać swoją przyszłość z mundurem. Jego wybór padł na mundur granatowy, ten, który z zaszczytem nosili funkcjonariusze Policji Państwowej.
Podanie złożył pod koniec 1931 r., a w szeregi policji przyjęty został z dniem 16 lutego 1932 r. Skierowany został do pełnienia służby w województwie kieleckim. Od dnia przyjęcia do 27 lipca 1932 r. uczestniczył w 5-miesięcznym kursie dla szeregowych w szkole dla szeregowych w Mostach Wielkich. Ukończył ją ze stopniem dostatecznym. W pierwszych latach swojej policyjnej służby pracował na posterunku w Sosnowcu Niwce (pow. będziński woj. kieleckie). W 1938 r. był policjantem Posterunku Policji Państwowej w Sączowie (pow. będziński).
Wincenty był żonaty z Cecylią z domu Muszyńska (ur. 21.09.1916 r. zmarła 6.12.1979 r.), z którą ślub wziął niespełna pół roku przed wybuchem II wojny światowej - 07.02.1939 r. Związek małżeński Wincenty i Cecylia zawarli w Solcu Wlkp. Owocem ich miłości była córka Maria. Młodzi małżonkowie zamieszkali w Sosnowcu na Rynku pod nr 2. Ich szczęście nie trwało długo. Rodzinę rozdzielił wybuch wojny.
W pierwszym tygodniu II wojny światowej rodziny policjantów zostały ewakuowane ze Śląska w okolice Kielc, a Wincenty Świgoń zgodnie z otrzymanym rozkazem wraz z grupą 11 policjantów wyruszył stamtąd dalej na wschód Polski. Poruszając się na rowerach grupa umundurowanych funkcjonariuszy dotarła do Brześcia nad Bugiem. Tam Wincenty Świgoń i towarzyszący mu policjanci zostali aresztowani przez Sowietów i dostali się do niewoli. Z więzienia w Brześciu zostali przewiezieni na północ Rosji i osadzeni w obozie jenieckim w Ostaszkowie. Jak wynika z dokumentacji Wincenty Świgoń został zamordowany strzałem w tył głowy w siedzibie NKWD w Kalininie pomiędzy 24 a 27 kwietnia 1940 r w Kalininie. Stamtąd jego ciało wraz z ciałami ponad dwustu innych rozstrzelanych polskich policjantów zostało przewiezione ciężarówkami do lasu w okolicy wsi Miednoje i zrzucone do jednego z dwudziestu pięciu dołów śmierci.
Córka Wincentego - Maria wspomina:
„Po wojnie moja mama bezskutecznie przez długie lata szukała tatę. Mijały lata, a ja im bardziej stawałam się dorosła tym bardziej dręczyły mnie myśli o zaginionym ojcu. Wszczęłam poszukiwania. Rozpytywałam ludzi, pisałam do PCK ale bez pozytywnego skutku.
W 1993 r., kiedy Rosja przekazała Polsce dowody zbrodni katyńskiej, zaczęto w całym kraju publikować listy zamordowanych Polaków. Mój krewny mieszkający w województwie śląskim na jednej z takich list znalazł nazwisko policjanta Wincentego Świgonia i powiadomił mnie o tym.
Po zapoznaniu się z danymi osobowymi zawartymi w dokumentach nie miałam żadnych wątpliwości, że zamordowanym policjantem był mój ojciec. Wtedy też dowiedziałam się, że tata wraz z innymi policjantami najpierw był więziony w cerkwi w Ostaszkowie. Stamtąd przewożono ich grupami do Tweru (dawniej Kalinin) gdzie byli rozstrzeliwani w piwnicach więzienia NKWD.
Ciała pomordowanych zostały złożone w 25 zbiorowych mogiłach w Miednoje.
Należę do Stowarzyszenia Rodzina Katyńska i w 2001 roku byłam z Pielgrzymką w Ostaszkowie Miednoje i Twerze. Wrażenia z tej pielgrzymki są głębokie i niezapomniane. Trudno opisać słowami chwile gdy podążałam w skupieniu aleją usłaną tablicami epitafijnymi pomordowanych policjantów i ten moment gdy na jednej z tablic przeczytałam nazwisko mojego ojca, którego odnalazłam po sześćdziesięciu latach poszukiwań”.
Wincenty Świgoń nie posiadał żadnych odznaczeń państwowych.
W 2007 r. Decyzją nr 439 Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 r. w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego został on pośmiertnie mianowany na stopień aspiranta.
Wykorzystane źródła
„Naznaczeni piętnem Ostaszkowa. Wykaz jeńców obozu ostaszkowskiego ich rodzin” – Oficyna Wydawnicza RYTM Warszawa 2000 pod red. Wandy Chudzik

„Gdziekolwiek są Wasze prochy…” T.1 – Stowarzyszenie Rodzina Katyńska w Katowicach pod red. Ewa Bojanowska – Burak, Zbigniew Padoł, Maria Śliwińska; Katowice 2018 r.

Archiwum Akt Nowy Zespół Rozkazy Komendanta Głównego Policji Państwowej

"Z szacunku dla przeszłości. Policja Państwowa w powiecie jarocińskim 1920 - 1939" - A. Zaworska
Zdjęcia: Lech Krychowski, Agnieszka Zaworska

Archiwum Akt Nowych - zespół "Rozkazy Komendanta Głównego Policji Państwowej"

Miejsce pamięci

Nazwa miejsca
Plac przed Komendą Powiatową Policji w Jarocinie
Lokalizacja
Obelisk ku czci pomordowanych przez okupantów funkcjonariuszy Policji Państwowej Ziemi Jarocińskiej

24 kwietnia 2019 r. przy Komendzie Powiatowej Policji w Jarocinie uroczyście odsłonięty został obelisk ku czci policjantów II RP Ziemi Jarocińskiej, którzy zostali zamordowani przez okupantów w czasie II wojny światowej. Na pomniku, który został postawiony dzięki staraniom KPP w Jarocinie, Starostwa Powiatowego w Jarocinie i, działającego przy naszej szkole, Stowarzyszenia Przyjaciół „Dwójki”, widnieje 31 nazwisk. Trzydzieści nazwisk to policjanci, którzy zostali w 1940 roku zamordowani przez NKWD strzałem w potylicę w miejscowości Twer. Wśród tych, którzy zostali upamiętnieni przez mieszkańców powiatu jarocińskiego jest także posterunkowy Stanisław Matecki, który był policjantem dbającym o bezpieczeństwo w powiecie jarocińskim. Wśród wielu zaproszonych gości, rodzin zamordowanych policjantów, mieszkańców powiatu, w uroczystościach udział wzięli także uczniowie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 2 w Jarocinie.

Więcej
Zdjęcia
Zdjęcia miejsca 1.1 Zdjęcia miejsca 1.2
Nazwa miejsca
Cmentarz Wojenny w Miednoje
Lokalizacja
Cmentarz Wojenny w Miednoje

Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje położony jest około 30 km od Tweru, w pobliżu drogi do Petersburga, w miejscu gdzie w 1991 roku odnaleziono zbiorowe mogiły Polaków zamordowanych wiosną 1940 roku w Kalininie (Twer), na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) 5 marca 1940 roku. Na obszarze o łącznej powierzchni 1,7 ha zlokalizowano 25 zbiorowych mogił, w których spoczywają szczątki ponad 6300 jeńców obozu specjalnego NKWD w Ostaszkowie. Obóz w Ostaszkowie był największym obozem specjalnym, podległym Zarządowi ds. Jeńców Wojennych NKWD. Funkcjonował na wysepce Stołbnyj jeziora Seliger, w zabudowaniach poklasztornych monasteru Niłowa Pustyń w odległości 11 km od miejscowości Ostaszków, na północny zachód od Kalinina (Twer).<br />Budowę rozpoczęto wiosną 1999 roku. Prace trwały około 12 miesięcy. Na miejscu wykonywano prace ziemne, budowlane i montażowe, natomiast część z nich, tj. odlewy elementów rzeźbiarskich (krzyże, tablice inskrypcyjne itp.) w Krakowie.<br />Uroczyste otwarcie i poświęcenie Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje nastąpiło 2 września 2000. Są tam tablice upamiętniające pomordowanych w Twerze, w tym policjantów i funkcjonariuszy Korpusu Ochrony Pogranicza. Swoja tablicę pamiątkową ma tam także posterunkowy Matecki.

Więcej
Zdjęcia
Zdjęcia miejsca 2.1 Zdjęcie miejsca 2.2
Nazwa miejsca
Park Katyński
Lokalizacja
Dąb Pamięci

We wrześniu 2009 roku w Byszowie koło Klimontowa otwarto Park Katyński poświęcony ofiarom zbrodni stalinowskich. Postawiono w nim Pomnik Ofiar Katynia i posadzono 100 Dębów Pamięci - każde drzewo upamiętnia konkretnego mieszkańca Ziemi Świętokrzyskiej, zamordowanego przez stalinowskich zbrodniarzy. Dęby pamięci posadzono w zabytkowym, XIX-wiecznym parku podworskim.Jeden z dębów poświęcony jest posterunkowemu PP Wincentemu Świgoniowi służącemu w woj. kieleckim. Opiekunem miejsca jest Urząd Miejski w Klimontowie, a jego pomysłodawcą był ówczesny wójt gminy Klimontów - Ryszard Bień. Park Katyński nie jest tylko wyrazem hołdu dla tych, którzy zginęli za Ojczyznę, ale także miejscem, gdzie co roku odbywają się uroczystości związane ze zbrodnią katyńska.

Więcej
Zdjęcia
Zdjęcie miejsca 3.1 Zdjęcie miejsca 3.2
Dokładny opis miejsc
Wszystkie w/w miejsca pamięci są ogólnodostępne. Pomnik w Jarocinie upamiętnia policjantów II RP, którzy służyli na Ziemi Jarocińskiej, bądź tam się urodzili (a służbę pełnili w innych rejonach kraju) i zostali zamordowani przez NKWD w Kalininie wiosną 190 r, oraz przez niemieckiego okupanta w czasie II wojny światowej.

Dęby Pamięci w Parku Katyńskim poświęcone są imiennie indywidualnym policjantom oraz żołnierzom i mieszkańcom woj. świętokrzyskiego, którzy byli ofiarami mordu katyńskiego w 1940 r.

Na mieszczącym się w Rosji Cmentarzu Wojennym w Miednoje znajduje się ponad 6 tyś tablic epitafijnych z nazwiskami każdej ofiary NKWD zamordowanej w Kalininie, także Wincentego Świgonia. Z uwag na sytuację polityczną i trwający konflikt zbrojny pomiędzy Rosją a Ukrainą w wyniku napaści Rosji na naszych sąsiadów, dostęp do cmentarza może być utrudniony i niebezpieczny.

Żywa lekcja historii

Opis przeprowadzonej żywej lekcji historii
Lekcja historii poświęcona naszemu bohaterowi odbyła się w dwóch formach.
Pierwsza miała miejsce 21 kwietnia podczas VII Turnieju klas policyjnych województwa wielkopolskiego. Uczestniczyli w niej nie tylko uczniowie naszej szkoły, ale również zaproszeni goście oraz uczniowie 18 szkół z woj. wielkopolskiego, w których funkcjonują klasy mundurowe, a których reprezentacje wzięły udział w zawodach. Po uroczystym otwarciu turnieju został odczytałyśmy życiorys Wincentego Świgonia, odbyła się prezentacja naszego filmu oraz odśpiewano pieśni "Ostatni List" i "Katyńskie Łzy" zespołu Horytnica. Następnie uczniowie klas mundurowych naszej szkoły wykonali uroczysty Apel Pamięci poległych w kwietniu 1940r.
W tej lekcji historii wzięli udział także przedstawiciele Policji oraz Starostwa Powiatowego w Jarocinie, łącznie ponad 140 osób.

Drugą formą lekcji historii było opublikowanie na profilu fb Komendy Powiatowej Policji w Jarocinie i naszej szkoły życiorysu post. PP Wincentego Świgonia wraz ze zdjęciami naszego bohatera. Taka forma prezentacji ma bardzo duży zasięg zarówno wśród dorosłych mieszkańców naszego powiatu ja i uczniów naszej szkoły.
Zdjęcia
Zdjęcie 1 Zdjęcie 2 Zdjęcie 3 Zdjęcie 4 Zdjęcie 5
Pliki
do góry